آنژیوگرافی قلب چیست و چگونه انجام می‌شود؟ | چقدر زمان می‌برد؟

آنژیوگرافی قلب چیست؟

آنژیوگرافی قلب روش تشخیصی برای بررسی میزان جریان خون در رگ ها می باشد. عروقی که به قلب ختم می شوند، عروق کرونری می باشند. رگ های کرونری خونی که همراه با اکسیژن می باشد، به عضله قلب می برند، تا از آن جا به تمام نقاط بدن پمپاژ شود. هم چنین وظیفه ی اکسیژن رسانی به بدن را انجام دهد، در مواردی تجمع چربی یا پلاک هایی که حاوی چربی و برخی دیگر عناصر موجود در خون هستند، بر روی دیواره این رگ های کرونری رسوب می کند به همین ترتیب با کاهش جریان خون می توانند بیمار را به خطراتی مانند آنژین یا همان حمله قلبی بکشانند. در مواردی که احتمال تجمع پلاک در رگ را با توجه به علائم بیمار محتمل بداند، و بعد از انجام تست های تشخیصی دیگر که باعث شود، تا شک بیشتری به این گرفتگی داشته باشد، از روش آنژیوگرافی عروق قلبی برای بررسی استفاده می کنند.

آنژیوگرافی چگونه انجام می‌شود؟

آنژیوگرافی طی مراحل زیر انجام می‌شود:

1. آماده‌سازی: ابتدا محل ورود کاتتر (معمولاً کشاله ران یا مچ دست) ضدعفونی و بی‌حس می‌شود.
2. ورود کاتتر: پزشک یک لوله باریک و منعطف (کاتتر) را وارد رگ کرده و با هدایت دستگاه تصویربرداری به سمت ناحیه مورد نظر (قلب، مغز و…) می‌فرستد.
3. تزریق ماده حاجب: پزشک ماده‌ای را از طریق کاتتر تزریق می‌کند تا رگ‌ها زیر اشعه ایکس (فلوروسکوپی) کاملاً واضح دیده شوند.
4. تصویربرداری: عکس‌برداری در زوایای مختلف انجام می‌شود تا هرگونه تنگی، انسداد یا نقص در رگ‌ها شناسایی و بررسی گردد.

چه افرادی نیاز به آنژیو گرافی قلب دارند؟

• بیمارانی که در اورژانس بستری می شوند، به عنوان مهم ترین گروهی می باشد، که نیاز به آنژیو گرافی دارند، چون زمانی که به بیمارستان مراجعه می کنند، درد سینه شدید و حاد و در مرحله اول مشکوک به سکته قلبی می باشند، به همین خاطر باید سریعاً به بخش انژیوگرافی منتقل شده، و به صورت اورژانسی انژیوگرافی انجام شده و در صورت لزوم رگ مسدود توسط استنت باز شود.

• افرادی که درد سینه ی آن به تازگی شروع شده است، و بررسی های اولیه نشان دهنده ی تنگی شدید رگ های قلب دارند.

• آن دسته از بیمارانی که طبق بررسی‌ های اولیه ی انجام شده، مانند تست ورزش یا اسکن قلب نشان دهنده ی بیماری شدید و مهم رگ های قلب است.
• بیمارانی که به خاطر دلایل مختلف نیاز به جراحی قلب دارند.

در ادامه به بررسی خطرات آنژیوگرافی قلب خواهیم پرداخت.

عوارض انژیوگرافی 

انژیوگرافی قلب همانند دیگر خدمات تشخیصی و درمان مرکز پزشکی سلامت نوین عوارضی را به همراه خواهد داشت. با توجه به پیشرفته هایی که در زمینه ی پزشکی وجود داشته است، باعث شده است، که عوارض و خطرات انجام این روش به کمترین میزان برسد. عوارض مهم و خطرناک که در برخی از موارد و به ندرت اتفاق می افتد، شامل

• سکته مغزی
• سکته قلبی
• خونریزی شدیدی که احتیاج به تزریق خون دارند.
• حساسیت به ماده حاجب
• خونریزی های کم
• کبودی و درد محل آنژیوگرافی قلب 

انجام آنژیوگرافی قلب چقدر طول می کشد؟

انجام آنژیوگرافی قلب معمولاً کمتر از یک ساعت طول می کشد. در صورتی که تصویربرداری شما شامل فرآیندهای دیگری مانند آنژیوپلاستی یا امبولیزاسیون باشد، مدت زمان انجام آن طول می کشد. در برخی از موارد هم ممکن است، بعد از انجام این فرآیند حدود 4 ساعت در اتاق ریکاوری بمانید.

چه زمانی می توان پس از آنژیو به منزل برگردیم؟

بیماری که آنژیو انجام می دهد، (اگر از طریق دست انجام شود، 8 ساعت و در صورتی که از طریق پا انجام شود، 12 ساعت) با توجه به این که آنژیوگرافی قلب از طریق دست انجام شده است، و یا از طریق پا پس از انجام آنژیوگرافی قلب از بیمارستان مرخص و به خانه بر می گردند. پس با توجه به ناحیه ای که آنژیو از انجام شده باشد، می توانید مدت زمان ترخیص خود را مشخص کنید. نکته ی مهمی که در این مورد وجود دارد، این است، که بعد از ترخیص شدن باید نکات مهمی که پرستاران به شما آموزش می دهند، را انجام دهید. در صورتی که بیمار آنژیوپلاستی شده باشد، برای یک شب در بیمارستان تحت نظر خواهد بود.

چه زمانی پزشک معالج برای شما آنژیو تجویز خواهد کرد؟

• علائم بیماری شریان کروناری (درد قفسه ی سینه)
• درد در قفسه ی سینه، چانه، گردن یا بازو
• افزایش درد قفسه ی سینه یا درد تازه در قفسه ی سینه
• ناهنجاری قلبی که از هنگام تولید با شما به وجود آمده است.
• نتایج غیر طبیعی در تست ورزش بدون تهاجم
• اختلال دریچه ی قلبی که نیاز به جراحی داشته باشد.

آماده شدن برای آنژیوگرافی قلب

گاهش اوقات ممکن است، آنژیوگرافی کروناری در شرایط اورژانسی انجام شود. ولی در بیشتر موارد طبق برنامه ریزی های قبلی انجام خواهد شد. نکته ی مهمی که قبل از انجام آنژیو باید به توجه داشته باشید، این است، که حتماً همه ی داروهایی که مصرف می کنید، را با بسته بندی اصلی به همراه تمام مکمل ها و ویتامین هایی که مصرف می کنید، را به پزشک معالج خود نشان دهید. هم چنین بهتر است:

• در این مواقع بهتر است، یکی از اعضای خانواده ی خود به همراه خود ببرید، تا بتواند بعضی از نکات مهم را یاداشت کند.
• آماده کردن لیستی از سوال های خود برای اطمینان از این که تمام اطلاعات را دریافت کنید.

مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب چیست؟

بعد از انجام آزمایش ممکن است، از شما خواسته شود، جهت بهبودی کامل در اتاق ریکاوری بمانید. در اکثر موارد بعد از انجام این آزمایش می توانید به خانه برگردید.، ولی بعضی اوقات ممکن است، نیاز باشد، که شب را در بیمارستان بمانید.

هنگام بهبودی در خانه

• بعد از انجام آنژیو بهتر است، بقیه ی روز در منزل خود استراحت کنید. بهتر است، حداقل برای 24 ساعت اول یکی از اعضای خانواده در کنار شما بماند.
• هر زمان که احساس کردید، می توانید غذا بخورید، این کار را انجام دهید. رنگ کنتراست از طرق ادرار دفع می شود، پس نوشیدن مقدار زیادی آب به دفع سریع تر آن کمک می کند. گاهی اوقات ممکن است، به دلیل کهولت سن و یا بیماری نتوانید این کار را انجام دهید، در این مواقع بهتر است، از خدمات نصب سوند در منزل استفاده کنید.
• بعد از گذشت یک روز از انجام آنژیو گرافی بهتر است، به انجام فعالیت های روزانه خود بپردازید. ولی سعی کنید، از بلند کردن وسایل سنگین و یا انجام ورزش های سنگین جلوگیری کنید.
• حتی ممکن است، دچار کبودی و سوزش شوید.

عوارض آنژیوگرافی قلب از طریق پا

در حالی که احتمال بروز خطرات جدی پایین است، ولی امکان بروز خطراتی مرتبط با فرایند آنژیوگرافی از پا نیز وجود دارد. رایج ترین خطرات این فرایند کبودی یا تورم در محل ورود کاتتر می باشد. خطرات غیر رایج شامل موارد زیر می شوند:

• واکنش حساسیتی به رنگ مخصوص اشعه ایکس و داروهایی که در حین فرایند داده می شوند.
• حمله قلبی یا سکته مغزی
• خونریزی
• عفونت
• ضربان های غیر عادی قلب که آریتمی قلبی نامیده می شوند.
• آسیب دیدن شریان
• کاهش عملکرد کلیوی
• مرگ در اثر انجام این فرایند نادر است.

در چه مواقعی باید با پزشک خود تماس بگیرید؟

• خونریزی، کبودی جدید یا تورم در محل کاتتر شدید
• به وجود آمدن درد و یا ناراحتی در محل کاتتر 
• علام عفونت (قرمزی، ترشح، تب و...)
• اگر در دست و یا پایی که کاتتر از آن وارد شده بود، تغییر دما و یا رنگ ایجاد شد. حتی در مواقعی که احساس ضعف یا بی حسی داشتید.
• دچار درد قفسه ی سینه یا تنگی نفس شدید

تفاوت بین آنژیوگرافی قلب و سیتی آنژیو قلب

ممکن است، برای شما سوال پیش بیاید، که آیا تفاوتی بین آنژیو قلب و سیتی آنژیو هست، یا نه؟

برای پاسخ به این سوال شما باید بگوییم، که این دو فرآیند جدا از هم می باشند. سی تی آنژیو یک روش تصویربرداری می باشد، که در آن کتتری وارد بدن بیمار نمی شود، و تصویربرداری از خارج از بدن بیمار انجام می شود، این کار بر خلاف آنژیوگرافی که در بیمارستان و توسط پزشک انجام می شود، در مراکز تصویربرداری انجام می شود، و در مواردی مورد نیاز است، که احتمال بسیار زیاد برای گرفتگی عروق وجود نداشته باشد، و یک احتمال متوسط برای چنین گرفتگی وجود دارد.

نتایج آنژیوگرافی

آنژیوگرافی انجام شده توسط بیماران می تواند نشان دهنده ی این باشد، که مشکل در کدام ناحیه می باشد، و مقدار شدت آن چقدر است؟

آنژیوگرام انجام شده، می تواند نشان دهنده ی این باشد، که:

• چه تعداد از سرخرگ‌ های قلبی بیمار توسط پلاک‌ های چربی مسدود شده، و یا تنگ شده است.
• چه مواردی در محل انسداد رگ‌ های خونی وجود دارد.
• چه مقدار جریان خون در رگ‌ های خونی‌ مسدود شده است.
• نتایج جراحی کنارگذر سرخرگ تاجی
• جریان خون به قلب و رگ‌ های خونی

اطلاع از موارد گفته شده باعث می شود، تا پزشک معالج شما بتواند بهترین درمان و روش را برای درمان و بهبودی شما در نظر بگیرید. هم چنین طبق موارد بدست آمده پزشک می تواند تصمیم بگیرد، که مثلاً آنژیوپلاستی یا استنت‌ گذاری را برای از بین‌ بردن انسداد رگ انجام بدهد. همچنین ممکن است آنژیوپلاستی یا استنت‌ گذاری در طول آنژیوگرافی انجام بگیرد، تا از انجام مراحل تکراری در آینده جلوگیری بشود.